به گزارش سلامت نیوز به نقل از جام جم، این روزها حملات آمریکا به جنوب کشور، علاوه بر برجای گذاشتن دهها شهید و صدها مجروح، خسارتهای گستردهای به مناطق مسکونی، زیرساختهای غیرنظامی و مراکز درمانی وارد کرده است.
به گفته رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاعرسانی وزارت بهداشت، این حملات تا روز گذشته به شهادت ۳۸ نفر و مصدومیت بیش از ۴۰۰ نفر منجر شده است. اما همزمان با انتشار تصاویر ویرانیها، تخریب خانهها و تخلیه بیمارستانها، روایتی از همدلی و مسئولیتپذیری اجتماعی در کشور شکل گرفته و آنچه قرار بود با ایجاد هراس و ویرانی به شکاف اجتماعی دامن بزند، به نمایش کمسابقهای از انسجام و همبستگی ملی تبدیل شده است.
داستان پیوند مردم ایران با جنوب، روایتی تازه و مقطعی نیست، خوزستان، بوشهر، هرمزگان، سیستانوبلوچستان و دیگر مناطق جنوبی، سالهاست با نقشآفرینی در دفاع از کشور، تأمین انرژی و توسعه اقتصادی، جایگاهی ویژه در حافظه تاریخی و هویت ملی ایرانیان دارند. همین پیوند باعث شده است که اینروزها، رنج جنوب تنها دغدغه ساکنان این مناطق نباشد و به مسألهای مشترک برای همه مردم ایران تبدیل شود. انتشار تصاویر و روایتهای مربوط به حملات اخیر آمریکا به مناطق جنوبی، موجی از همدلی را در سراسر کشور برانگیخته است؛ بهویژه پس از حمله به اطراف بیمارستان شهید بقایی اهواز، یکی از مهمترین مراکز درمان بیماران مبتلا به سرطان و بیماریهای خونی در جنوب و جنوبغرب کشور. حادثهای که در پی آن، ۲۱۱ بیمار بستری بهصورت اضطراری به مراکز درمانی دیگر منتقل شدند. هرچند وزارت بهداشت اعلام کرد در این حادثه شخصی به شهادت نرسیده است، اما صحنه انتقال بیماران، بهویژه کودکان مبتلا به سرطان، رنج جنوب را عریانتر از گذشته به دغدغهای مشترک برای افکارعمومی تبدیل کرد.
جنوب، پیوند مشترک ایرانیان
سالهاست، ملت ایران بارها در مواجهه با بحرانها نشان دادهاند که سرمایه اجتماعی و احساس مسئولیت متقابل، یکی از مهمترین پشتوانههای کشور در شرایط دشوار است. از حوادث طبیعی گرفته تا بحرانهای ملی، مردم بارها ثابت کردهاند که رنج یک منطقه را جدا از خود نمیدانند؛ در روزهای اخیر نیز این روحیه همبستگی بار دیگر خود را نشان داده است؛ از فضای مجازی بگیرید تا دنیای واقعی که بسیاری برای کمک و رفتن به جنوب کشور پا پیش گذاشتهاند.
حجتالاسلام سید امیرعباس عبداللهی، جامعهشناس با اشاره به واکنش مردم نسبت به حوادث اخیر در مناطق جنوبی کشور میگوید: جنگ ممکن است یک شهر را هدف قرار دهد، اما واکنش به آن میتواند تصویری متفاوت از جامعه را ترسیم کند؛ تصویری از مردمی که در سختترین شرایط، مرزهای جغرافیایی را کنار میگذارند و کنار یکدیگر میایستند.
او ادامه میدهد: «آنچه در کنار تلخیهای جنگ جلب توجه میکند، شکلگیری موجی از همبستگی اجتماعی و حس تعلق ملی میان مردم است؛ پدیدهای که در شرایط تهدید، ظرفیت انسجام جامعه ایران را همچنان پویا و فعال نشان میدهد.
البته این نخستین بار نیست که کشور در برابر تهدید خارجی قرار میگیرد. به گفته حجتالاسلام عبداللهی، در دوران دفاعمقدس نیز مردم ایران یک دفاع گسترده و تاریخی را تجربه کردند، اما بهدلیل نبود ابزارهای گسترده ارتباطی و رسانههای امروز، بسیاری از جلوههای آن مقاومت کمتر دیده شد و بیشتر بهعنوان یک سرمایه اجتماعی در حافظه جمعی مردم باقی ماند. بههمیندلیل، جنوب ایران برای مردم کشور فقط یک موقعیت جغرافیایی نیست. این مناطق با مفهوم مقاومت، ایستادگی و دفاع از ایران پیوند خوردهاند و همین حافظه تاریخی باعث شده هر زمان این مناطق با تهدید مواجه میشوند، احساس همدلی و همراهی در سراسر کشور شکل بگیرد.
همدلی در میدان بحران
حوادث تلخ جنوب کشور، بار دیگر نشان داد که رنج یک منطقه میتواند به دغدغهای مشترک برای همه مردم تبدیل شود. حجتالاسلام عبداللهی معتقد است، اگرچه این اتفاقات هزینههای انسانی سنگینی به همراه داشت و خانوادههایی داغدار شدند، اما نحوه مواجهه جامعه با این بحرانها از منظر اجتماعی قابل تأمل است، چراکه در بسیاری از جوامع، بحرانهای بزرگ میتواند به افزایش شکافهای اجتماعی، کاهش اعتماد عمومی و تضعیف هویت جمعی منجر شود، اما در ایران همواره شاهد روند متفاوتی بودهایم. بهطوریکه هرچه فشارها و تهدیدها افزایش مییابد، احساس همبستگی، وطندوستی و مسئولیت اجتماعی نیز در میان مردم تقویت میشود.
این جامعهشناس با اشاره به جلوههای مختلف همراهی مردم با ساکنان مناطق جنوبی عنوان میکند: اعلام آمادگی مردم شهرهای مختلف برای میزبانی از خانوادههای مناطق آسیبدیده، یکی از نمودهای پررنگ این همدلی در روزهای اخیر بود. علاوهبرآن، در روزهای اخیر نمونههای مختلف دیگری از همراهی و همصدایی مردم با جنوب کشور نیز مشاهده شد؛ از پیامهای حمایت و ابراز همدردی در فضای عمومی گرفته تا تجمعات شبانه در برخی شهرها، ازجمله تهران، که شرکتکنندگان در آنها ضمن اعلام همبستگی با مردم مناطق جنوبی، مواضع خود را نسبت به حملات اخیر بیان کردند.
این واکنشها نشان میدهد که مسأله جنوب برای بخش قابلتوجهی از جامعه، صرفا یک رخداد منطقهای نیست و به موضوعی ملی تبدیل شده است.
فقط یکساعت همراهی
اما همدلی همیشه به حضور در میدان یا ارسال پیامهای همدردی محدود نمیشود؛ گاهی از دل کوچکترین مشارکتهای روزمره معنا پیدا میکند. درخواست اخیر وزارت نیرو از مردم برای مدیریت مصرف برق نیز با همین رویکرد مطرح شده است. این وزارتخانه بهتازگی با اشاره به گرمای شدید هوا، افزایش مصرف برق و آسیبدیدگی تأسیسات تأمین برق در استانهای جنوبی، از مردم خواست با همراهی در مدیریت مصرف، به پایداری شبکه سراسری و تأمین برق این مناطق کمک کنند. بر همین اساس، از مشترکان درخواست شد در ساعات اوج مصرف، هر خانواده تنها یک ساعت کولر خود را خاموش کند تا با کاهش بار شبکه، امکان تأمین بهتر و پایدارتر برق برای مردم جنوب فراهم شود. وزارت نیرو در پیامی تأکید کرد که اگر هر خانواده تنها این همراهی کوچک را انجام دهد، میتوان با کاهش فشار بر شبکه سراسری، شرایط بهتری برای تأمین برق استانهای جنوبی در روزهای گرم سال فراهم کرد. این پیام نشان میدهد حتی سادهترین رفتارهای روزمره نیز میتواند در روزهای بحران، به جلوهای از همدلی، مسئولیتپذیری اجتماعی و همراهی با هموطنانی تبدیل شود که این روزها بیش از دیگران با دشواریهای ناشی از جنگ و گرمای طاقتفرسا دستوپنجه نرم میکنند.
نظر شما